Psicólogo en Santiago de Compostela – Rodrigo Conde Miguélez | Terapia y Orientación Psicológica

Cando pensamos no amor, case sempre o facemos en relación co outro. Como é a nosa parella? Que nos dá? Que nos falta? Pero poucas veces nos preguntamos: como é o amor que levamos dentro?

A nosa forma de amar non comeza cando coñecemos a alguén. Sen darnos conta, todos levamos dentro un mapa emocional que nos guía á hora de relacionarnos, un conxunto de representacións internas que moldean o que esperamos da parella, como reaccionamos á intimidade e que dinámicas tendemos a repetir.

🔹 Pero que pasa cando ese mapa emocional nos leva sempre aos mesmos lugares?

O outro como escenario das nosas historias internas

Non entramos nunha relación con “páxina en branco”. A nosa mente xa ten ideas sobre que significa o amor, moitas veces herdadas das primeiras relacións que tivemos na vida. Por iso, o que buscamos nunha parella non é só unha persoa concreta, senón tamén unha forma familiar de estar no mundo.

📌 Exemplo de como isto se manifesta:

• Alguén que medrou con afecto inestable pode atopar reconfortante unha relación onde o amor tamén se sinta imprevisible, porque esa é a súa idea inconsciente do que significa amar.

• Alguén que aprendeu que a vulnerabilidade é perigosa pode acabar en relacións onde sempre mantén unha certa distancia, evitando profundizar demasiado no vínculo.

• Alguén que foi visto como a “persoa forte” pode entrar en relacións onde sempre asume o rol de coidador/a, sen permitirse recibir.

Segundo Bollas, todos temos o que se chama un obxecto transformacional, unha imaxe interior do que cremos que nos cambiaría ou completaría. Pero cando este obxecto está baseado nunha idea irreal de amor ou nunha repetición inconsciente do pasado, a relación pode converterse nun ciclo de expectativa e frustración.

🔹 O problema non é só o outro, senón como o vemos.

Cando buscamos ao outro para solucionar o que levamos dentro

Adam Phillips di que moitas veces, sen decatarnos, non buscamos o amor senón alivio. Queremos que a parella nos compense por aquilo que nos faltou, que cure sensacións antigas de abandono ou que nos dea aquilo que non sabemos darnos a nós mesmos.

🔹 Como se manifesta isto dentro da relación?

• Se alguén sente que non é suficiente por si mesmo/a, pode depender da parella para reforzar a súa autoestima, facendo que cada pequeno cambio no vínculo se sinta como unha ameaza persoal.

• Se alguén teme que a súa identidade se dilúa dentro da relación, pode buscar constantemente formas de diferenciarse e reafirmarse, xerando distanciamento emocional.

• Se alguén vive o amor como un territorio de loita, pode entrar nunha dinámica de control e resentimento onde cada interacción se converte nun campo de batalla.

Jessica Benjamin sostén que unha relación sa require recoñecer o outro como un suxeito separado, con desexos e necesidades propias. O problema aparece cando non vemos o outro como alguén distinto a nós, senón como unha extensión das nosas propias carencias.

🔹 A verdadeira intimidade non é fusionarse co outro, senón poder estar preto sen medo á diferenza.

As relacións como espazos de repetición ou transformación

Segundo Ogden, as relacións poden ser dous tipos de escenarios:

1️⃣ Un espazo onde repetimos a nosa historia inconsciente:

Aquí, sen darnos conta, recreamos co outro os mesmos patróns de apego que aprendemos no pasado. Se nos sentimos pouco valorados na infancia, podemos buscar parellas que nos fagan sentir do mesmo xeito. Se aprendemos que o amor é algo que hai que gañar, podemos escoller relacións onde sempre temos que demostrar o noso valor.

2️⃣ Un espazo onde podemos transformar a nosa forma de amar:

Cando tomamos conciencia destes patróns, podemos usalos como unha oportunidade para cambiar. A clave non está en atopar a parella “perfecta”, senón en ver como nos estamos relacionando e que partes de nós mesmos estamos proxectando no outro.

🔹 Preguntas clave para reflexionar sobre isto:

• Que tipo de relacións me resultan máis familiares, e por que?

• Que espero da miña parella que quizais debería buscar en min mesmo/a?

• Como reacciono cando sinto distancia ou cambio na relación? Estou revivindo algo do meu pasado?

Segundo Kernberg, o amor maduro implica recoñecer tanto o mellor como o peor do outro sen que iso destrúa o vínculo. Pero para iso, primeiro temos que ser capaces de vernos a nós mesmos coa mesma claridade.

Comprender para crear relacións máis libres

O amor non é un espazo de solución, senón de encontro. Cando deixamos de buscar na parella un remedio para os nosos propios conflitos internos, podemos empezar a construír relacións menos baseadas na necesidade e máis na liberdade de estar con outro sen que teña que encher os nosos ocos.

🔹 Que pode axudar a cambiar estas dinámicas?

• Observar que reaccións temos dentro da relación e de onde poden vir.

• Deixar de ver o outro como unha solución e empezar a preguntarnos que estamos buscando nel.

• Aceptar que o amor nunca será unha resposta completa, pero si un espazo onde podemos aprender sobre nós mesmos.

Como di Phillips, ás veces o amor non consiste en atopar a persoa adecuada, senón en aprender a querer de maneira diferente.

📚 Referencias recomendadas:

• Kernberg, O. (1995). Love Relations: Normality and Pathology.

• Ogden, T. (1994). Subjects of Analysis.

• Benjamin, J. (1988). The Bonds of Love: Psychoanalysis, Feminism, and the Problem of Domination.

• Bollas, C. (1987). The Shadow of the Object: Psychoanalysis of the Unthought Known.

• Phillips, A. (1996). Monogamy.